Bima ya pikipiki Tanzania: bodaboda, abiria, adhabu na TIRAMIS

Jibu fupiImekaguliwa 28 Oktoba 2026

Kila pikipiki inayotumika barabarani Tanzania lazima iwe na bima ya mtu wa tatu chini ya Sheria ya Bima ya Magari, Cap. 169. Ikiwa ni bodaboda au bajaji inayobeba abiria kwa malipo, bima lazima iwalinde abiria pia (kifungu 5). Kuendesha bila bima: faini, kifungo hadi miezi 6, au vyote viwili, na leseni kusimamishwa miezi 12. Hakiki e-stika yako kwenye TIRAMIS kabla ya kulipa.

Compare motorcycle insurance quotes in Tanzania

Free, no obligation. Only insurers and brokers licensed by TIRA receive your request.

Get free quotes

Your situation is different? Ask.

Answers come from the law, the regulator and the insurers' own documents, with the source under each answer. General information, not advice.

What cover does a boda boda need?Are my passengers covered?What should I check before I buy?

Kwenye ukurasa huu · 9 sehemu

Sheria inasema nini kuhusu bima ya pikipiki
Aina za bima ya pikipiki
Adhabu ya kuendesha pikipiki bila bima au kwa stika feki
E-stika na kuhakiki bima kwenye TIRAMIS
LATRA: leseni ya bodaboda na bajaji
Ajali imetokea: madai na malalamiko
Bima ya afya kwa madereva wa bodaboda
Maswali
Vyanzo

Sheria inasema nini kuhusu bima ya pikipiki

Kifungu 4(1): ni kosa kutumia chombo cha moto barabarani — pamoja na pikipiki na bajaji — bila bima inayolinda hatari za mtu wa tatu.
Kifungu 5: bima lazima ilipe kifo au majeraha ya mtu yeyote yanayotokana na matumizi ya chombo barabarani.
Bima ya kawaida si lazima iwalinde abiria — isipokuwa chombo kinachobeba abiria kwa malipo. Bodaboda na bajaji zinazochukua nauli ziko kwenye kundi hilo: abiria lazima walindwe.
Kifungu 9: ajali ikimjeruhi mtu na hukuonyesha cheti cha bima papo hapo, lazima uripoti polisi ndani ya saa 48; hutatiwa hatiani kwa kukosa cheti ukikionyesha katika kituo cha polisi ndani ya siku 5 baada ya ajali.

Chanzo: Sheria ya Bima ya Magari, Cap. 169. Sheria ya Leseni za Usafirishaji, Cap. 317 (kifungu 18(c)), inaruhusu mamlaka ya leseni kuweka masharti kwa pikipiki na bajaji za kukodi, ikiwemo bima.

Aina za bima ya pikipiki

Aina ya bima	Inalipa nini	Ni lazima?
Mtu wa tatu (third party only)	Kifo au majeraha ya watu wengine; abiria wa kulipia kwa bodaboda na bajaji	Ndiyo — kiwango cha chini cha sheria
Mtu wa tatu, moto na wizi (third party, fire and theft)	Kama hapo juu, pamoja na pikipiki yako ikiibiwa au kuungua	Hapana — hiari
Kamili (comprehensive)	Kama hapo juu, pamoja na uharibifu wa pikipiki yako katika ajali	Hapana — lakini mkopeshaji anaweza kuitaka

Aina hizi tatu ndizo kampuni za bima huorodhesha, kwa mfano Zanzibar Insurance Corporation kwenye ukurasa wake wa bima ya magari, unaotaja magari, malori na pikipiki. Bei inatolewa na kampuni kwa nukuu; hatuchapishi bei isiyo rasmi. Linganisha maelezo kwa Kiingereza: third-party vs comprehensive.

Adhabu ya kuendesha pikipiki bila bima au kwa stika feki

Bila bima: faini, kifungo cha hadi miezi 6, au vyote viwili; mahakama pia inasimamisha leseni ya udereva kwa miezi 12 isipokuwa ione sababu maalum (Cap. 169, kifungu 4(2)).
Stika au cheti feki: kumiliki, kuuza au kusambaza stika au vyeti vya bima kinyume cha sheria ni kosa: faini ya si chini ya TZS milioni 5, kifungo cha si chini ya miaka 2, au vyote viwili (Sheria ya Bima, Cap. 394, kifungu 158).
Malipo ya bima ya chombo cha moto lazima yalipwe mwanzoni mwa bima (Kanuni za Bima 2009, kanuni 35).

Vyanzo: Cap. 169, Sheria ya Bima, Kanuni za 2009.

E-stika na kuhakiki bima kwenye TIRAMIS

Stika za karatasi zimebadilishwa na e-stika (stika ya kielektroniki) chini ya Kanuni za Usalama Barabarani (Ushahidi wa Bima ya Chombo cha Moto), GN Na. 376 ya 2025, ili kupambana na udanganyifu (TIRA, ripoti ya 2025). Kwa hiyo njia pekee ya kujua kama bima yako ni halali ni kuihakiki:

Fungua TIRAMIS au programu ya TIRAMIS.
Chagua Verify Insurance Cover Note.
Tafuta kwa namba ya usajili wa pikipiki, namba ya e-stika, kumbukumbu ya cover note au namba ya chasisi.
Bonyeza Verify na uangalie: kampuni ya bima, aina ya bima, tarehe ya kuanza na kuisha, na hali (ACTIVE, PENDING, CANCELLED, EXPIRED).

Hakiki siku ile ile unayolipa, hasa ukinunua kwa wakala usiyemfahamu. Maelezo kamili kwa Kiingereza: TIRAMIS; kwa Kiswahili: bima ya gari.

LATRA: leseni ya bodaboda na bajaji

Pikipiki na bajaji zinazobeba abiria kwa malipo zinapewa leseni na LATRA. Chini ya Kanuni za Huduma za Usafiri wa Kukodi, 2020, maombi ya leseni yanahitaji kadi ya usajili wa chombo na cheti halali cha ubora wa chombo barabarani. Mwenye leseni lazima:

aegeshe katika maeneo yaliyotengwa tu;
atoe kofia ngumu (helmet) mbili zenye namba maalum kwa pikipiki;
atoe sare kwa madereva.

Kanuni zilizorekebishwa za LATRA zilianza 1 Julai 2026; LATRA inasema faini za makosa mbalimbali zimeshuka kutoka TZS 250,000 hadi TZS 150,000, na onyo la maandishi sasa linatangulia faini (LATRA).

Ajali imetokea: madai na malalamiko

Toa taarifa polisi na kwa kampuni ya bima mapema iwezekanavyo; weka nakala za taarifa ya polisi na ya matibabu.
Kampuni lazima ilipe dai ndani ya siku 45 baada ya kupokea hati ya makubaliano iliyosainiwa, na nyongeza moja ya hadi siku 45 (Sheria ya Bima, kifungu 131).
Isipojibu, lalamika kwanza kwenye dawati la malalamiko la kampuni: lazima limalize ndani ya siku 14 za kazi. Kisha nenda TIRA bila malipo (Miongozo ya TIRA, 2025).
Migogoro hadi TZS milioni 40 inaweza kupelekwa kwa Msuluhishi wa Bima (Insurance Ombudsman) (Kanuni 2013). Soma jinsi ya kulalamika.

Kwa takwimu: mwaka 2025 bima ya vyombo vya moto ilikuwa kundi kubwa zaidi la bima za jumla, TZS bilioni 455.1 (asilimia 39.8), na kampuni zililipa TZS milioni 181,432 kati ya madai ya TZS milioni 229,653 yaliyowasilishwa (asilimia 79.0) (TIRA AIMP 2025).

Bima ya afya kwa madereva wa bodaboda

Bima ya pikipiki hailipi matibabu yako mwenyewe ukiumia. Madereva wa bodaboda wanaweza kujiunga kama kikundi cha watu 10 au zaidi kwenye kifurushi cha NHIF cha Umoja Afya, TZS 60,000 kwa mwaka kwa kila mwanachama (NHIF). Soma bima ya afya na vifurushi vya NHIF. Kwa Kiingereza: bodaboda and bajaji insurance.

Already insured?

Check my motor certificate Understand my policy Prepare a claim

Next step

1. Find the cover that fits 2. Get free quotes

Maswali yanayoulizwa mara kwa mara

Je, bima ya pikipiki ni lazima Tanzania?

Ndiyo. Kifungu 4 cha Sheria ya Bima ya Magari, Cap. 169, kinataka bima ya mtu wa tatu kwa kila chombo cha moto kinachotumika barabarani, pikipiki ikiwemo.

Je, bima ya bodaboda inalinda abiria?

Lazima iwalinde: kifungu 5 cha Cap. 169 kinataka abiria wanaobebwa kwa malipo walindwe na bima.

Adhabu ya kuendesha pikipiki bila bima ni ipi?

Faini, kifungo cha hadi miezi 6, au vyote viwili, na kusimamishwa leseni ya udereva kwa miezi 12 (Cap. 169, kifungu 4(2)).

Nitahakikije bima ya pikipiki yangu?

Kwenye TIRAMIS (tiramis.tira.go.tz) au programu ya TIRAMIS: Verify Insurance Cover Note, kisha namba ya usajili, e-stika, cover note au chasisi.

Bima ya pikipiki inagharimu kiasi gani?

Bei inatolewa na kampuni ya bima kwa nukuu kulingana na aina ya bima na matumizi ya pikipiki; hakuna bei rasmi ya pamoja iliyochapishwa na TIRA.

Kampuni ya bima ina muda gani kulipa dai la ajali?

Siku 45 baada ya kupokea hati ya makubaliano iliyosainiwa, na nyongeza moja ya hadi siku 45 (Sheria ya Bima, kifungu 131).